Архив | Январь 2016

« Прыщик. Պրիշչիկ » Ռուզաննա Խաչատրյան

գլամուռ պրիզչիկ

Հիշեցնեմ, որ « Прыщик . Պրիշչիկ » նշանակում է թարախային գնդիկ, ուստի այստեղ օգտագործվում է, նույնը, տարբերակը:

Ճիշտն ասած բարկացած եմ, երևի հենց սա էլ առիթ դարձավ գրելու այս ակնարկը, ու վստահ եմ, որ հասցեատերը կարդալու է սա:

Բանն այն է, որ Ռուզաննա Խաչատրյանը, պրիշչիկի պես դուրս է եկել, ավելի ճիշտ աճել է իր ամուսնու` ՊՆ նախարար Սեյրան Օհանյանի քթին: Ինչպես ասում են քթի պրիշչիկը սիրո խորհրդանիշ է, բայց դե գիտենք, թե պրիշչիկն իրենից ինչ է ներկայացնում, շատ դեպքերում էլ երկու մատով ճտտցնում են ու վերջ: Հիմա եկել է նրան ճտտացնելու ժամանակը: Չնայած, որ էդ Գլամուռոտ Պրիշչիկը իրեն դրել է Քիմ Քարդաշյանի տեղը, ամենուր նրա բազմագույն լուսանկարներն են բազմերանգ ծաղիկների ֆոնին: Եթե նայելու լինենք, նա վազգեն սարգսյանի մարդասպան եղբորը` Արմեն Սարգսյանին շատ է նման, քանի որ Հայկական Վիքիպեդիայում անգամ նրա մասին հիշատակում են, նրա մասին գրում են տարբեր կայքեր ու ամսագրեր, ու գրում են միայն լավը, ակամայից կարծում ես, թե նա հրեշտակ է. Սակայն, հրեշտակ ասածը հարաբերական է: Եթե նայենք Գլամուռոռ Պրիշչիկի լուսանկարները, երփներանգ ծաղիկների ֆոնին, ապա հաճույք կստանաք, իսկ երբ նայում ես, սպանված զինվորների սևազգեստ մայրերի ֆոնին, ապա անկախ քեզանից հակակրանք ես ապրում, անգամ բարձրանում է արյանդ ճնշումը։ Ու գիտե՞ք ամենակարևորը, որ այս սևազգեստ մայրերը հենց այդ Պրիշչիկի ամուսնու պատճառով են փողոց ելել, ու արդեն տաս տարուց ավելի է, արդարություն ու հատուցում են պահանջում, հատուցում պահանջում են նրանց սպանված զավակները, քանի դեռ ազատության մեջ են իրենց խոշտանգողները: ՈՒ բավական չէ որ այդ նախարարը սպանել է նրանց որդիներին, նրանց մայրերին էլ ծեծում է ու ասֆալտի վրա քաշ տալիս: Իսկ Պրիշչիկը լուսանկարվում է իր շքեղության մեջ ու վայելում կյանքը, հետո էլ ծաղրում է ժողովրդին ու թոզ փչում մարդկանց աչքերին, իբր ինքը հոգատար կին է, մայր, քաղաքական տիկին ու բժիշկ, այն էլ ատամնաբույժ… Սակայն ամուսնու կողոպտած ու թալանած գումարները որտեղի՞ց է գալիս, նա դրա մասին մոռանում է: Երևի մոռանում է նշել, որ զինվորների արյան հաշվին են ձեռք բերել Չեխիայի և Գերմանիայի սահմանին գտնվող կուրորտային « Ժելեզնա Ռուդայի » հյուրանոցային համալիրը՝ իր խաղատներով, Ֆրանսիայի Նիցցա քաղաքում գտնվող հիվանդանոցը: Այդ ամենը աստղաբաշխական թվեր են անգամ Եվրոպացի մեծահարուստների համար… Սակայն փաստը փաստ է… Մի խոսքով տիկին Պրիշչիկը երևի տեղյակ չէ իմ գրած պատմություններից մեկի՝ Փնթի դասակարգի մասին, ինքը հենց այդ դասակարգի կարկառուն աղջիկներից մեկն է: Տիկին Պրիշչիկը այնքան է իրեն երևակայում, որ նույնիսկ Ֆեյսբուկ սոցիալական ցանցում ունի իր էջը, ինչպես գրել էի այդ պատմության մեջ, Փնթիների համար դա պարտադիր նախապայման է, քանի որ պետք է իրեն « Լայքեն » ու ամեն լայքի դիմաց ինչպես ասում են « Կայֆ » է ստանում: Հա, իմիջիայլոց, իմ ՖԲ ընկերներից մեկը, որը հաշմանդամ ազատամարտիկ է, անունը չեմ նշում, մի չորս ամիս առաջ նամակ է ուղարկել նրան, խնդրելով, որպեսզի իրեն օգնեն վիրահատության համար, ու հետաքրքիրը է, որ տիկին Պրիշչիկը լռում է, ինչքանով գիտեմ ազատամարտիկը մի քանի նամակ է ուղարկել, սակայն ինչպես ասում են լռություն է « Ձայն բառբառո հանապատի… » Ու այդպես լռում է տիկինը, սակայն խոսում են նրա Գլամուռոտ լուսանկարները, ծաղիկների ֆոնին ու նրա արտասովոր ու խորհրդավոր ժպիտը, որը մահաբեր է հայ զինվորների համար: Կարելի է ասել, որ նա առանձնապես թքած ունի զինվորների, նրանց մայրերի, ժողովրդի ու արդարության վրա: Նրան հետաքրքրում է միայն ինքը, իր զգեստապահարանը, ծաղիկներն ու իր երեխաները, որոնց ամեն անգամ դեմ է տալիս, իբր հոգատար մայր է և բարի… Բայց մեկը չկա, որ ասի. Ա՛յ Փնթի՜, քեզանից ի՞նչ մայր… Դու ի՞նչ գիտես թե մայրը ով է… Արդյո՞ք հասկանում ես ինչ է նշանակում երեխա բերել, պահել, մեծացնել, որ ուղարկես բանակ կոչված սպանդանոցը… Ու այնտեղից էլ որդիդ վերադառնա հաշմանդամ, որը ողջ կյանքը պետք է գումար աղերսի, որպեսզի դեղորայքի համար գումար գտնի… Էլ չհաշվեմ սպանված ու խոշտանգված զինվորներին… Դու լավ գիտես, որ այդ Սպանդանոցի Գլխավորը քո ամուսինն է, ու նրա հրամանով են հաշմանդամ ու հիվանդ պատանիներին զորակոչում բանակ, իսկ փոխարենը շահագործող դասակարգի թուլեքին քո ամուսնու պատվերով են բանակից ազատում, նույնիսկ սպայական տիտղոսներ ու շքանշաններ ստանում: Երևի մոռանում ես որ զինվորի արյունով ես սնում քո երեխաներին, Քո ու արյունածարավ ամուսնուդ հետ եք շարունակում զվարճանալ Փնթիների խրախճանքներում ու հարսանիքներում: Մի՞ թե չգիտեք, որ սահմանին զոհվում են զինվորներ ու գյուղացիներ… Ձեր պես լվերը ժողովրդի արյան հաշվին են ապրում, դա երևի քիչ է ձեր մեջ եղած թույնը ներարկում եք ժողովրդին: Մոռանում եք, որ ձեր փոխարեն, ձեր զավակներն են պատասխան տալու, այն շքեղ դղյակների պարիսպները անգամ չի պաշտպանելու նրանց, արտասահմանի Հյուրանոցներն ու հիվանդանոցները, որը ունեք չի մնալու, միևնույն է չեք վայելելու… Քանի որ հազարավոր հայ մայրեր անիծում ու նզովում են ձեզ ու ձեր ժառանգներին, քանի որ դուք դարձաք պատճառ, որ նրանց զավակները հանգչում են հողում, հանգչում են անհատույց, քանի որ դուք էիք ոճրագործ մարդասպանների հովանավորները: Խոշտանգված կուրսանտ Հայկազ Բարսեղյանի արյունը ձեր ձեռքերին է, ռազմական բժիշկ Վահե Ավետյանինը ու հարյուրավոր հայորդիների, որոնք խելագարված ու հաշմանդամ վերադարձան հայրական տուն: Քո ամուսինն էլ Ջհանգիրյանի ու Կոստանյանի հետ հագել դահիճի դիմակը ու կացնահարում է մեր զինվորներին, մատղաշ սերունդին: Հիմա քեզ դրել ես « Ղառի Դամայի » տեղը ու քշում էս էշը, ավելի ճիշտ էշին, քանի որ քո ամուսինը հիմա դառել է « Քյարպնջի վեցնոց » ու ծառայում է ոչ միայն իր տիրոջը` սերժիկ Ցողունասերին, այլև քեզ… Ճիշտն ասած դու ո՛չ թե « Ղառի դամա » ես, այլ « Խաչի թագավոր » ու գիտե՞ս լուսանկարներդ նայողը կմտածի, թե դու մանուկների մեղու Մայան ես, բարի և հոգատար, սակայն քեզանից ի՞նչ մեղու, դու լու՛ ես, իսկական լու` նրանք ծծողների դասին են պատկանում, ու հետաքրքիր է բացի Շմայս բռնաբարիչից ու Կվալդամռութ Կոստանյանից էլ ի՞նչ պաշտպան ունես, որը կպաշտպանի քո բարոյականությունն ու առաքինությունը, որ պատրաստ լինի հանուն քեզ բռնաբարել ու գլխատել ցանկացածին… Իզուր չէ որ քո ամուսնու խորհրդականը մարդասպան ոճրագործ Արմեն Սարգսյանն է, որովհետև դուք այդպիսին եք, բոլորդ մի սանրի կտավ եք, բոլորիդ ձեռքերը ու հոգիները արյունոտ են ու ավելորդ է մարդկանց աչքին թոզ փչել, իբր հոգատար ես ու բարի, գոնե պատիվ ունենաիր այն հաշվանդամ ազատամարտիկի նամակը անպատասխան չթողնեիր… Եթե հերթական անգամ լուսանկարվելու լինես, խորհուրդ կտաի հիշել այս գրածներս, ու լավ պատկերացնելու համար կարդա Փնթիների մասին գրածս տողերը, որպեսզի հասկանաս, որ Շմայսներից ու Թոխմախի մհերներից ոչնչով չես տարբերվում, տարբերությունը միայն ծաղիկներն են։

 

Գեհենի Առաքել 23/10/2015

 

Реклама

ՆԱՄԱԿ ՍԵՐԺԻԿ ԱԶԱՏԻՉԻՆ

11270591_10205544336882055_4911501608088912183_o.jpg

Ես բացնամակ գրելու վարպետ չեմ, քանի որ դրա լավ մասնագետը Զորի Գայկովիչ Բալայանն է, ես չեմ սկսելու նամակս « Պարոն Նախագահով », քանի որդու ո’չ պարոնես, ո’չ էլ նախագահ: « Պարոն » բառի նշանակությունը դու չգիտես անգամ, պարոնը ունենում է արժանապատվություն և ասպետական հպարտություն, սակայն ինչպես ինքդ գիտես, դու ասպետ լինելուց շատ հեռու ես, իսկ Նախագահի հարցում` նույնպես, Նախագահները ընտրվում են, բայց ոչ քեզ պես զավթում: Մի խոսքով սա իմ հրաժեշտի նամակն է, որը կարծում եմ ավելի շատ նախազգուշացում է և ազդակ, հրաժեշտի նամակ է իմ ընկերների ու բարեկամների համար և եկող սերունդների, սակայն ո’չ ձեր… Չգիտեմ ինչպես դիմեմ, քանի որ այնպես ես արել, որ հարգալից վերաբերմունքի խոսքեր դժվար է գտնել: Ազատիչ, երևի այդպես ավելի ճիշտ կլինի ասել, քանի որ հայրդ երբեք էլ չհրաժարվեց քեզանից, լավ իմանալով թե ինչպիսին ես դու: Ուրեմն, Ազատիչ, այս նամակը համարիր որպես հրաժեշտի նամակ, հրաժեշտի, որովհետև ես չեմ հեռանալու, այլ լինելու եմ միշտ ձեր կողքին: Յուրայիններիդ և թշնամիներիդ մեջ, քանի որ իմ առաքելությունը ավարտվեց, և իմ տեղը զիջում եմ Նրան, ով ինձանից հետո է գալու, որը ոչ թե խոսքով, այլ գործով է ապացուցելու, թե ինքը ով է… Քեզ շատ ծանոթ կթվա այս տողերս, քանի որ Հովհաննես Մկրտիչի բառերն են, նա ջրով էր մկրտում, իսկ ես խոսքով… Հիմա ինձանից հետո եկողը` Գործով: Ազատիչ, գիտեմ, որ դու վախենում ես և այդվախն է, որ քեզ ստիպում է բռնանալ ու դառնալ անճանաչելի: Բանականությունը քեզ լքում է, ու վախից է, որ դառնում ես անհավասարակշռելի: Եթե քեզ թվում է, թե գումարը և իշխանությունը հավերժ են, ապա դու սխալ կարծիք ունես մարդկանց կյանքի մասին: Անգամ աշխարհի կեսը գրավված բռնակալները` Լենկ Թեմուրն ու Մակեդոնացին ընկան իրենց յուրայինների դավաճանությունից: Քանի որ դու ինքդ կառուցեցիր այդ ստի ու կեղծիքի կայսրությունը: Իրականում դու ոչ մի բարեկամ չունես, նրանք հենց քո առաջին թշնամիններն են և հենց առաջին հնարավորության դեպքում սկսելու են քեզ հետապնդել քո թալանած գումարների համար: Այդպես եղել է միշտ և լինելու է: Իսկ գիտե՞ս, թե քեզ ինչու « Դուքով » չեմ դիմում, որովհետև դու այդպես ես արտահայտվում բոլորի հետ, քո անճոռնի նախարարները մեկը մյուսից տգետ են, պատգամավորներդ նույնպես… Այդ դու փողոցային ժարգոնով մշակույթ ձևավորեցիր, դրա համար էլ քեզ դիմում եմ քո ոճով և դու պարտավոր ես այն ընդունել, ինքդ էլ լավ գիտես, որ քո տգիտությամբ աչքի չես ընկնում այն փնթիներից` որոնց թվարկեցի քիչ առաջ: Քանի որ ինքդ երբեք « դուն » ու « Դուքը » չես տարբերել իրարից, դրա համար էլ « Խիյարը թարս է աճել… »: Գիտես, ես ոչ պայծառատես եմ, ոչ էլ գուշակ, ես միայն բժիշկ եմ, և որպես բժիշկ պարտքս եմ համարում, զգուշացնել հիվանդին սպասվող վտանգի մասին, անկախ նրանից, հիվանդը բռնակալ է, թե բարերար: Դա իմ պարտքն էր և այն արեցի… Ես Աստծո առաջ մաքուր եմ, թշնամություն չունեմ քո դեմ, քանի որ դու վաստակել ես ավելի շատ թշնամիներ, և ինձ մնում է միայն խղճալ: Խղճալ, որովհետև ավելի սարսափելի բաներ են լինում, քան մահն է, այս դեպքում նշմարելի է դառնում ամեն ինչ: Գիտես, փախուստը մարդկությունից և շրջապատից չի օգնում այդ դեպքում, քանի որ աշխարհում ամեն ինչ բումերանգի օրենքով է և տիեզերական ձգողության օրենքն է այդպես: Իմ խոսքերում համոզվելու համար խորհուրդ կտաի կարդալ Եզոպոսի առակներից « Մարդասպանը » և առհասարակ կարելի է կարդալ մեծ իմաստունի գրքերը: Մի խոսքով, ես եկա, որպեսզի ավարտեմ իմ առաքելությունը քո և ժողովրդի հանդեպ, ինձ պիտակավորեցին ու հալածեցին, սակայն իմ ցանած սերմերի պտուղները դուք եք վայելելու, ոչ թե ես: Ազատիչ, ինչքան դաժան ես լինում, այնքան էլ դաժան մահով ես մեռնում: Եվ ես գիտեմ, որ դու մահից վախենում ես, սակայն մոռանում ես, որ երբեմն կյանքը մահից ավելի վտանգավոր է: Մի մտածիր, որ որդիները պատասխան չեն տալիս ծնողների հանցանքների համար, դա խաբկանք է, քանի որ Աստծո գրված օրենքում է նույնիսկ այդպես: Այնպես որ ինչ ցանում ես, այն էլ հնձում ես, լինում է ինչպես բնության օրենքով: Լինում է, որ հայրը ցանում է, իսկ որդիները հավաքում են: Այդպես էլ ճակատագիրն է, նրանից չես կարող փախչել: Ազատիչ. Դու միակը չես և քեզանից առաջ եկողները նույն հնձանով են անցնելու, որովհետև նրանց ու նրանց որդիների գործած հանցանքները դեռ պատասխան չեն ստացել, ու դեռ գալու է մաղով անցնելու ժամանակը: Ոչ թե Աստծո մաղով, այլ մարդկային արդարության` այն մաղի, որը ինձանից հետո պետք է գա, ու այն ժամանակ ապաշխարհելը բավականին ուշ կլինի: Չարի կայսրությունը տապալվելու է, տապալվելու են նրանք, որովհետև մատնության ժամանակն է գալու, և սկսելու եք իրար հոշոտել, կողոպտված ու թալանված հարստության համար, անգամ ապրելու համար: Իրար եք մատնելու: Ազատիչ, այդպիսի մարդանման արարածներին հավաքեցիր քո շուրջը, որպեսզի ծառայեն քեզ, սակայն ինքդ լավ գիտես, որ նրանք ոչ մի վայրկյան չեն ծառայել ո’չ քեզ, ո’չ էլ պետությանը: Նրանք քեզանից նույնիսկ չեն վախեցել, այլ ձևացրել են ու ծաղրել… ՈՒ քեզ թվացել է, որ դու ես ծաղրում նրանց, իրականում ամեն ինչ հակառակն է: Քո կարծիքով Պալատական ծաղրածունները կուսակցական կրծքանշաններով քեզ ծառայել են հավատարիմ շանպես, ապասխալվում ես, հենց նրանք են առաջինը հարված հասցնելու քո թիկունքին: Եվ մտածում ես թե բազմաքանակ հաստավիզ թիկնազորի ու հավատարիմ մարդկանց մեջ կլինես անվտանգ, ապա կարող եմ հիասթափեցնել, նրանք դավեր են գործելու քո թիկունքի ետև ու նրանց մեջ լինելու են քեզ հարազատ մարդիկ, որոնք քո անունով են այսօր երդվում: Հիշու՞մես Պողոս առաքյալին, որը մեկ գիշերվա մեջ երեք անգամ ուրացավ Հիսուսին, այդպես էլ նրանք են անելու` ուրանալու են, նույնիսկ ավելին… Ինչպես ասացի ես ավարտեցի իմ առաքելությունը և խորհուրդ կտամ չփնտրել ինձ, որովհետև ես հեռվում չեմ լինելու, այլ միշտ քո կողքին` քո յուրայինների մեջ… Դեռ պետք է համոզվեմ ու տեսնեմ իմ կանխատեսումների ապացույցը: Դու ո’չ առաջինն ես, ո’չ էլ վերջինը… Տարիներ առաջ էի կանխատեսել քո գաղափարակից ընկերոջ` վազգենի վախճանը, քո ու Ռոբերտի տարբերակում չեմ կարծում, որ սխալվում եմ: Վազգենն էլ անկուշտի պես թալանեց լափեց, կարծում էր գումարը և իշխանությունը հավերժ է, սակայն ինչպես տեսար, ո’չ գումարը փրկեց, ո’չ իշխանությունը, նա ճզմված գլխով գնաց դեպի դժոխքը, իսկ թալանված միլիոններ անգամ իր հարազատները չվայելեցին: Այնպես որ Եզոպոսի Առակները կարդա ու գուցե հասկանաս… Ինչպես տեսար, ոչ գումարը, ոչ էլ փախուստը մարդկությունից չի օգնում հեռացնել վտանգը, այնպես որ ամեն ինչ քո ձեռքին է, ես չեմ հորդորելու, որպեսզի հրաժարվես և հեռանաս, դու ընտրել ես ճանապարհդ, դու էլ պետք է անցնես դրանով: Այնպես որ ամեն մեկը իր արածի համար է պատասխան տալու մարդկության և Աստծո առաջ: Ազատիչ, չի նշանակում, որ դու ունես մյուս նախագահների աջակցությունը, և կարողես լուսանկարվել նրանց հետ, դա երաշխիք չէ, քանի որ Քադդաֆին ու Սադամը ևս ունեին բարեկամներ, որոնք հենց իրենք աջակցեցին նրանց կործանմանը, այնպես որ նրանք լուսանկարվում են քեզ հետ, որպես մի փոքրիկ բռնակալի, որը շուտով կախաղանաձողին է բարձրանալու, այնպես որ կարծում եմ պետք է մտածել այդ մասին, ու քանի դեռ հնարավոր է կանխել վտանգը: Ազատիչ, դու շարունակեցիր սուլթան համիդի գործը, իսկ քո կուսակցությունը` երիտթուրքերի: Գիտե՞ս, երևի ողջ հանրապետության մեջ ես միակ մարդն եմ, որ չեմ մեղադրում քեզ, քանի որ ժողովուրդն է մեղավոր, որ հանդուրժում է քեզ նմաններին: Դուք` անկուշտներդ, առաջնորդվում եք շատի ու ավելի-շատի սկզբունքով, սակայն ինչպես ասացի դա սխալ է, երբեմն շատը ավելի է վնասում քան քիչը: Հիշու՞մ, ես Զարուհի Փոստանջյանը ողջ աշխարհի առջև քեզ անվանեց խաղամոլ և թալանչի, իսկ դու պատասխան անգամ չգտար ասելու…. Հիմա էլ Վահան Մարտիրոսյանի ապտակը դեռ շատ թանկ կնստի քո վրա, քանի որ նա սեփական երկրից փախավ հենց քո ու քո ենիչերների պատճառով, որովհետև չտեսնված փաստ է, որ թշնամի երկրի ղեկավարից կարող է օգնություն հայցել, բայց ոչ քեզանից, որովհետև մանուկին արգանդում սպանողները հենց քո հովանավորյալներն են: Հիշում ես մանկասպան Հերովդեսին, ահա դու էլ ես նրա պես, քո հրամանով են երկրում խոշտանգում ու սպանում անգամ մանուկներին, քանի որ ինչպես դու ես ասել. « Այս երկրում դու ամեն ինչից տեղյակես, », սակայն ոչինչ չես անում, որպես բանակի ու պետության գլխավոր հրամանատար: Ազատիչ, գիտես շատ գումարը ու թիկնազորը չեն կարող փրկել մեծ աղետից, ավելի ճիշտ պատժից, քանի որ աղետը լինելու է քո և քո ժառանգների համար, ու փրկություն ժողովրդի համար: Այնպես մի արեք, որ ձեր վախճանը դառնա ազգային տոն, ինչպես եղավ քո կուսակցական ընկերոջ` Չաուշեսկու ժամանակ: Նրա ու կնոջ գնդակահարված դիակների վրա միզում էին ու զվարճանում: Հիշու՞մ եք վազգենը ասում էր` « Մեր դեմ խաղ չկա…» Ինչպես տեսաք նա դժոխք գնաց լանգետ դարձած գլխով… Ազատիչ, վախեցեք նրանից, որ քո բորենի գեներալները լինելու են առաջին քար նետողները քո վրա, որովհետև նրանք պիղծ են ու դավաճան, միայն գիտեն արյունով հարբել ու լափել… Հասկացե’ք վերջապես, երբ Եզը ընկնում է, դանակավորը շատանում է, այնպես որ քո տարբերակում բացառություն չի լինելու: Արյունը լվանում են արյունով, դա ոչ միայն հեթանոսական հավատքում է այդպես, այլ տիեզերական… Այնպես որ ամեն ինչիր տեղը գտնում է այս մոլորակի վրա… Տա’ Աստված, որ դու գտնես քո արժանի տեղը, ու քո զավակները նույնպես:

 

Եզոպոսի առակներից

 

Մարդասպանը

Մի մարդ սպանություն գործեց, և սպանվածի հարազատներն ընկան նրա հետևից: Նա փախավ դեպի Նեղոս, բայց այնտեղ հանդիպեց գայլին: Սարսափած բարձրացավ գետաբերանին կախված ծառը և թաքնվեց, բայց տեսավ ծառից ճոճվող օձին: Նետվեց ջուրը, բայց այստեղ էլ կոկորդիլոսը դարանեց ու խժռեց նրան:

Առակս ցուցանե, որ հանցագործությամբ արատավորված մարդուն չի պատսպարում ո՜չ հողը, ո՜չ օդը և ո՜չ էլ ջուրը:

 

Հարգանքներով Գեհենի Առաքել 12/10/2015

ՈՎՔԵ՞Ր ՍՊԱՆԵՑԻՆ ՄՈՆԹԵ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻՆ

 

Monte_Melkonyan.jpg« Հերոսները պետք  է  զոհվեն  պատերազմի  դաշտում,  հակառակ դեպքում նրանք  անտանելի  են  դառնում »։

վազգեն  Սարգսյան Վիքիպեդիա

 

Վերջերս հետաքրքիր փաստեր գտնելով փորձել եմ վերարտադրել պատմությունը, երևի իմ աշխատանքային փորձի շրջանակներում, որպես հոգեբան-կրիմենոլոգ կփորձեմ վերարտադրել ժամանակի ամենասարսափելի ոճիրներից մեկը` Մոնթե Մելքոնյանի Սպանությունը: Հիշեցնեմ, որ հիպոթեզի վրա հիմնված վերարտադրությունը կարող է բացահայտել հանցանքի իսկությունը, որն էլ հնարավորություն է տալիս վերանայել փակված քրեական գործը, անկախ գործի հնության ժամանակահատվածից:

Այդպիսով հայտնաբերված փաստերից, որոնցից օգտվել եմ, դրանք վերաբերվում են վազգեն Սարգսյանի կրտսեր եղբորը` Արմեն Սարգսյանին, որը իրականացրել էր լրագրող, « Հանրային հեռուստառադիո » ընկերության խորհրդի նախագահ` Տիգրան Նաղդալյանի սպանությությունը: Այդպիսով վարձու մարդասպաններին, որոնց վարձել էր Արմեն Սարգսյանը, ծնունդով Ղարաբաղի քաղաքացիներ էին: Արմեն Սարգսյանը որտեղի՞ց կարող էր ճանաչել մարդկանց, որոնք առհասարակ կապ չունեին Հայաստանի հետ, և տրամաբանորեն ոչ մեկ չէր կարող մի այդպիսի հանձնարարություն պատվիրել` նկատի ունեմ Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունը, մարդկանց, որոնք անծանոթ են և անտեղյակ գործից: Չհաշված, որ սպանության մասնակիցներից մի քանիսն են, որոնք օգնել են և միջնորդել հետագա գործողությանը, ավելի ճիշտ պատվերը կատարելու համար: Եթե հաշվի առնենք այն փաստը, որ Արմեն Սարգսյանը խնդիր չուներ Տիգրան Նաղդալյանին սպանելու պատվերը տալ մեկ ուրիշին` օրինակի համար իր եղբոր` Վազգեն Սարգսյանի սանիկներին` Մանվել Գրիգորյանին կամ Սեյրան Սարոյանին, ամենավերջին դեպքում Շմայսին` Առաքել Մովսեսյանին, որոնք « աշխատանքային » փորձ ունեին սպանության բնագավառում, և պատրաստ էին նույնիսկ անվճար իրականացնել Արմեն Սարգսյանի պատվերը: Սակայն կնշանակի, որ Տիգրան Նաղդալյանի սպանության պատվերը այնքան էլ լուրջ գործ չէր, որպեսզի Մանվելի գլխակերներին հանձնարարի, ուստի պատվերը նա հանձնարարել էր իր եղբոր` վազգեն Սարգսյանի կողմից վստահված մարդասպաններին` Ջոն Հարությունյանին ու նրա հանցախմբին: « 2002թ. դեկտեմբերի 28-ին ծնողների տան շքամուտքում գլխին ստացած հրազենի կրակոցից մահացած Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի նախագահ Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունը պատվիրած եւ իրականացրած անձանց դատվարությունը սկսվել էր հուլիսի 28-ին: Հիշեցնենք, որ սպանությունը բացահայտվեց շատ արագ` մարտի հինգի երեկոյան. Նախագահական ընտրությունների օրն այդ մասին հայտարարվեց հանրային հեռուստատեսությամբ: Այս դեպքն առանձնահատուկ էր նաեւ այն իմաստով, որ Հայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ սպանության բացահայտման համար նշանակվել էր 250 հազար դոլար պարգեւ:

Դատախազության ներկայացրած մեղադրանքով սպանության պատվիրատուն Արմեն Սարգսյանն է` 1999թ. խորհրդարանում ահաբեկչության զոհ դարձած վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի եղբայրը: Արմեն Սարգսյանի մյուս եղբայրը` Արամը, ընդդիմադիր «Հանրապետություն» կուսակցության ղեկավարներից է:Տ. Նաղդալյանի սպանության պատվիրատու Արմեն Սարգսյանին եւ սպանությունն իրականացրած Ջոն Հարությունյանին: Նա կատարում էր Արմեն Սարգսյանի հանձնարարությունները:Սպանությունը կատարելու համար 75 հազար դոլարը նա է վերցրել Ա.Սարգսյանից եւ դրա մի մասը փոխանցել մարդասպանին: Ըստ գործի` պատվիրատուի եւ կատարողների միջեւ կապող օղակ են եղել Հովհաննես Հարությունյանն (մականունը` «Ապեր») ու Գեղամ Շահբազյանը։ Ա. Սարգսյանն իր վերջին խոսքում ուշադրություն հրավիրեց այն հանգամանքի վրա, որ նախաքննության ողջ ընթացքում նախկին մեղադրյալների գրեթե բոլոր ցուցմունքները հակասել են ոչ միայն իրենց, այլեւ մյուս մեղադրյալների ցուցմունքներին: Նա նշեց, որ այդ ցուցմունքները նախաքննության ընթացքում հարմարեցվել են իր ցուցմունքներին: Ա. Սարգսյանը գտնում է, որ դատաքննությունն այս գործով ոչինչ չի պարզել »:*1 ( Արմեն Սարգսյանը ազատազրկվեց 15 տարով ) Ինչպես արդեն ներկայացրեցի Արմեն Սարգսյանի և մնացած հանցագործների ցուցումները միշտ փոփոխվել է, քանի որ վերը նշված գեներալներն ու « սպարապետի »հանցախմբի մյուս անդամները որոնք գտնվում էին իշխանության վերին օղակներում, մանավանդ Գագիկ Ջհանգիրյանը ու Հովիկ Աբրահամյանը այդ թվում բարձրաստիճան այրեր, ընդհուպ նախագահը կարող էին ճնշում գործադրել քնչական խմբի վրա, որոնք վարույթը այլ ուղղությունով էին տանում` անտեսելով փաստերը և վկանների տարակարծիք ցուցմունքները: Այդպիսով ինչպես գիտենք « Դատարանում ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը նաեւ արձանագրեց, որ դատելով քրգործի նյութերից, « Ապերը » Տ. Նաղդալյանին սպանելուց հետո եւ մինչ այդ էլ հանցախմբի անդամներին ֆինանսավորել է: Այսպես, մինչեւ Ա. Սարգսյանից փող ստանալը սպանության անմիջական մասնակիցներին արդեն 25 հազար դոլար էր տվել » : *2 ( Արմեն Սարգսյանը ազատազրկվեց 15 տարով ),, Ջոն Հարությունյանը խոստովանել է, որ «Պայմանավորվածության համաձայն սպանությունից առաջ ստացել են փողի մի մասը, իսկ երկրորդ մասը պետք է իրենց փոխանցեին սպանությունն իրականացնելուց հետո: Սակայն այդպես էլ փողի երկրորդ մասը չեն ստացել»: Գումարի չափի մասին տեղեկությունները ճշտել հնարավոր չէ, բայց խոսքը 100 հազար դոլարի եւ նախնական վճարված 30 հազար դոլարի մասին է »: *3 ( Ո՞վ է տվել կրակելու հրամանը- 3 Էդիկ Բաղդասարյան ) Փաստերը ցույց է տալիս, որ Արմեն Սարգսյանը և « Ապերը » բավականին հին ծանոթներ են և հենց դա էլ հանդիսացել է մեկմեկու վստահության մթնոլորտի ձևավորմանը: Իսկ դատական գործընթացից արդեն տեղյակ ենք « Մեղադրող կողմը Արմեն Սարգսյանի դեպքում իբրեւ մեղմացուցիչ հանգամանք է դիտել խնամքի տակ գտնվող անչափահաս երեխաները, ՀՀ և ԼՂՀ պաշտպանության համար մղված մարտերին ունեցած մասնակցությունը և « Երկրապահ » շքանշանով պարգևատրված լինելը » : *4 (Դատավարությունը սկսվեց Էդիկ Բաղդասարյան ՈՒշադրության եմ հրավիրում այս վերջին ընդգծված տողերը, քանի որ սա դատարանը համարեց որպես մեղմացուցիչ հանգամանք, որպեսզի պատիժը լինի ավելի մեղմ, սակայն դատարանը հաշվի չառավ, որ այդ « ԿՌՎՈՂ ՏՂԱ » լինելու փաստը, որ դա կեղծիք է և Արմեն Սարգսյանը ոչ մի անգամ չի մասնակցել մարտական գործողություններին և անգամ սահմանի տեղը չի իմացել, ոչ մի գնդակ չի արձակել դեպի երկրի թշնամին; Այդ « Երկրապահ » շքանշանով պարգևատրված լինելը » դա ԵԿՄ – վարչության հերթական կեղծիքներից մեկն է, քանի որ Արարատի շրջանում, մանավանդ Դավալլու գյուղում բոլորն էլ գիտեն, որ Արմեն Սարգսյանը այդ տարիներին զբաղվել է եղբոր` Վազգեն Սարգսյանի հովանավորությամբ կողոպուտով և թալանով, ու հայտարարելով նրան որպես հայրենիքի պաշտպան, դա ծիծաղելի է: Չնայած Արմեն Սարգսյանի գործած հանցանքը Հրազդանի « Լիզինի » գործարանի աղմկահարույց գործը բավական էր, որպեսզի նրան Հայրենիքի Դավաճանի անվան տակ գնդակահարեին, սակայն ինչպես տեսնում ենք նա միշտ ջրից չոր է դուրս եկել: Սակայն շարունակենք: Տիգրան Նախդալյանի « Սպանության մոտիվը` « շահադիտական նկատառումներով » եւ «հոկտեմբերի 27-ի վերաբերյալ Տիգրան Նաղդալյանի վարած հեռուստահաղորդումների եւ նրա ծառայական գործունեության կապակցությամբ »*5:(Դատավարությունը սկսվեց Էդիկ Բաղդասարյան ) Այն փաստերը, թե ինչու էր Արմեն Սարգսյանին ձեռնտու Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունը, դրա մասին ես գրել եմ իմ ակնարկներից մեկում` « ՄՈՌԱՑՎԱԾ ՈՃԻՐ… ՏԻԳՐԱՆ ՆԱՂԴԱԼՅԱՆ » Այնպես որ հետագայում կներկայացնեմ այն, առաջ անցնելով ներկայացնեմ հետաքրքիր փաստերից մեկը: « Դատական նիստը նշանակված է այն դահլիճում, որտեղ «Հոկտեմբերի 27-ի » դատավարությունն է ընթանում:

Արմեն Սարգսյանի պաշտպան Ռոբերտ Գրիգորյանի կարծիքով այդ հանգամանքը իր պաշտպանյալի վրա բարոյական ճնշման ձեւ է: «Ա. Սարգսյանը հատկապես շատ է տանջվում այն մտքից, որ ինքը նույն մեկուսարանում է, որտեղ գտնվում են իր եղբոր սպանողները: Իսկ հիմա նա եղբոր սպանողների հետ նստելու է նույն դահլիճում, գուցեեւ նույն աթոռին, որտեղ Նաիրի Հունանյանն է նստում: Սա նրան ճնշող եւ դատաքննության մթնոլորտին ոչ տրամադրող վիճակ կարող է ստեղծել: Սա իմ անձնական կարծիքն է, որ ձեւավորվել է նրա հետ ունեցած զրույցների արդյունքում»,- ասաց Ռ. Գրիգորյանը: Ըստ փաստաբանի, գործի նյութերում որոշ հանգամանքներ բավարար չափով ճշտված եւ պարզված չեն:

«Հանգամանքներ, որոնք առաջին հայացքից թվում են, թե էական չեն, բայց իրենց ամբողջության մեջ դառնում են խիստ էական եւ կարող են վճռական նշանակություն ունենալ օբյեկտիվ ճշմարտության բացահայտման իմաստով »: *6:Դատավարությունը սկսվեց :Փաստորեն ինչպես տեսնում եք նորից այստեղ պաշտպանի դերում հանդես է գալիս սպանված եղբոր ուրվականը, Արմեն Սարգսյանը ցանկանում է ներկայացնել , որ «Հերոսի » հերոս եղբայրն է, և հանգամանքներից ելնելով դատարանը պարտավոր է նրան չմեղադրել, կամ էլ ինչպես ասում են մեղմ լինել,, ինչպես կասեր Ռուսաց կայսրության անբարոյական կայսրուհի` Եկատիրինա II- ը « Հերոսներին չեն դատում »սակայն ինչպես գիտենք Եկատերինան մտածում էր իր սեռական օրգաններով: այլապես այդ հիմարությունը դուրս չէր տա, և հենց այդ մարմնավաճառի թուլեքն են, որ որդեգրեցին այդ կարգախոսը և շարունակեցին անպատիժ գործել, ( « Մեր դեմ Խաղ չկա» դա Եկատիրինա II- ի արտահայտված խոսքերի նոր տարբերակն է: ) սակայն ինչպես հետագայում պազվեց Հոկտեմբերի 27-ին այդ կարգախոսը որդեգրած ոճրագործին ճզմված գլխով ուղարկեցին ուղիղ դժոխք:

Շարունակեմ ներկայացնել գործին առնչվող փաստերը: « Ա. Սարգսյանի պաշտպանները մեծ հակասություններ են գտել հատկապես Ղարաբաղում կատարված քննության մեջ. « Եթե մտածեինք այդքան անգրագետ ձեւով քննություն անցկացնել, երեւի չկարողանայինք այդքան հաջող անել: Անգրագիտության կլասիկ դրսեւորում է: Այն զենքը, որով սպանվել է Տ. Նաղդալյանը, բերել են հանձնել, իսկ արձանագրության տակ զենքը հանձնողի ստորագրությունը չկա: Ընդ որում, զենքի համարը եւ տարեթիվը սխալ է արձանագրված, քան իրականում այն զենքն է, որը ասօր գործով իրեղեն ապացույց է »: Ջոն Հարությունյանը իբրեւ թե փետրվարի 27-ին ձերբակալված է եղել, իբրեւ թե Ստեփանակերտի մեկուսարանում նա մեղայականով հանդես է եկել մարտի 3-ին: Եթե նա փետրվարի 27-ից մինչեւ մարտի 3-ը եղել է մեկուսարանում ª կամ պետք է ձերբակալված լիներ, կամ պետք է առնվազն կալանքի սանկցիա լիներ նրա նկատմամբ: Նրա նկատմամբ ապօրինի զենք պահելու համար քրեական գործ էր հարուցվել, բայց քրեական գործով ոչ մի պաշտոնական ցուցմունք չկա: Կա ընդամենը ոչինչ չասող ինչ-որ բացատրություն:

Անհնարին բան է, ուրեմն նա ունեցել է ցուցմունք. որտե՞ղ է այդ ցուցմունքը, ինչու՞ գործի մեջ չկա այն: Ես չեմ կարող ինձ թույլ տալ մտածել, որ Ղարաբաղի ներքին գործերի նախարարության կառուցվածքում կան մարդիկ, որոնք չգիտեն, որ սանկցիայով նստած մարդուն պետք է հարցաքննել, որ եթե քրեական գործ է հարուցվել, ապա դրանից հետո ոչ թե բացատրություն, այլ ցուցմունք են վերցնում մարդուց: Եթե այդպիսի ցուցմունքներ նրանք չէին կարող չվերցնել, ապա ինչու՞ չկան գործում, որտե՞ղ են դրանք: Եթե չկան գործում, ես իրավունք ունեմ, չէ՞, ասելու, որ ինչ-որ բան էն չէ: Մյուսների ցուցմունքները նույնպես չկան: Ղարաբաղի ՆԳ նախարարի տեղակալն Աբրահամյանից ինչու՞ պետք է բացատրություն վերցնի եւ ոչ թե ցուցմունք: Ի՞նչ կապ ուներ նա այս գործի հետ: Գործը նրա վարույթում չէր, քննիչի վարույթում էր: Իսկ գործով քննիչը հարցաքննած պաշտոնական ոչ մի ցուցմունք չունի »:*7 Դատավարությունը սկսվեցԻնչպես տեսնում ենք Արմեն Սարգսյանի կողմից Տիգրան Նաղդալյանին սպանելու գործում քնչական խմբի ու հետագայում էլ դատական գործընթացում եղել են խախտումներով, ու քողարկելով հանցանքների կարևոր մանրամասնություններն ու փաստերը: Ինչպես հայտնի է Վազգեն Սարգսյանը իր կենդանության ժամանակ նույնիսկ իր հեռուստատեսային հարցազրույցներից մեկում դժգոհում է, որ իրեն մեղադրում են անգործության մեջ, այսինքն պատճառը Ներքին զորքերի վարչության պետ Գեներալ Արծրուն Մարգարյանի դեմ մահափորձն էր, և մի շարք բարձրաստիճան գործիչների սպանությունների հաջորդականությունը: « Ո՞վ, է տարիներ շարունակ իրականացնում նման սպանություններ Հայաստանում, ո՞վ է ուղղորդում, տալիս հրամաններ: Նշենք, թե ում ձեռքին կա զենք.

Պաշտպանության, Ներքին գործերի, Ազգային անվտանգության նախարարությունների աշխատակիցներ, պատերազմի մասնակիցներ, վարձու մարդասպաններ: Վարձու մարդասպանները կարող են լինել այս կառույցներից որեւէ մեկի ներկայացուցիչները, կարող են նաեւ հրավիրված լինել դրսից, ասենք, օրինակ` Ռուսաստանից կամ որեւէ այլ երկրից: Հիշենք, որ Ռուսաստանում գործող հանցավոր խմբերի մեջ մեծ թվով հայեր կան:

Եթե վերլուծենք աղմկահարույց այն սպանությունները, որոնց մասով ընթացել են դատավարություններ, կտեսնենք, որ գրեթե բոլոր դեպքերում հիմնական դերակատարները վերոնշյալ կառույցներից մեկի կամ խմբերի ներկայացուցիչներն են եղել: Աղմկահարույց մյուս սպանություններին հաջորդող օրերին էլ իրավապահները գրեթե նույն գործողություններին են դիմել: Նրանք ունեն տեղեկություններ, կասկածելի մարդկանց ցուցակ, գիտեն, թե ում մոտ կա ապօրինի զենք: Սակայն չեն « հայտնաբերում », որովհետեւ ամեն ինչ իր ժամանակն ունի: Թե ինչ վարկածներ ունեն իրավապահները, առայժմ հայտնի չէ, եւ կարծում եմ` անիմաստ է այդ ոլորտից որեւէ արդյունքի սպասելը: Նման հետեւություն անելու բոլոր հիմքերը կան: Պարզապես սպանությունների շղթան երկարում է, ու վերջը կարծես թե չի երեւում: Նման սպանություններից հետո ծագող առաջին հարցը հետեւյալն է` ինչո՞ւ են սպանում » :*7:Ո՞վ է տալիս կրակելու հրամանը Էդիկ Բաղդասարյան Ինպես արդեն գրել էի այդ հարցին կանդրադառնանք, սակայն կարևոր էր այն փաստը ներկայացնել, որ բոլորին հուզում էր այն հարցը, թե ինչու են սպանել Տիգրան Նաղդալյանին, դատարանը նույնպես փորձեց այդ հարցը շրջանցել և գործընթացը խճճվեց ու դարձավ ներկայացում: «Հայաստանում մեծ քանակությամբ ապօրինի զենք կա: ՆԳ, ԱԱ նախարարություններում, դատախազությունում կան «պահեստավորված» չգրանցված զենքերով սպանությունների բազում գործեր: Բավական է մի օրինակ բերել. 1996-ի օգոստոսին Երեւանում իր սեփական ավտոտնակից դուրս գալիս սպանվեց ՊՆ սպա, ԱՍԱԼԱ-ի նախկին անդամ Աբրահամ Խամիսյանը, 1997-ի հոկտեմբերին իր տան դիմաց օրը ցերեկով սպանվեց ԱՍԱԼԱ-ի մեկ այլ անդամ, գործարար Դավիթ Դավիդյանը:

Հետագայում պարզվեց, որ այս երկու սպանությունները նույն զենքով են կատարվել: Դեռեւս այն ժամանակ` 1997 թ.-ին, Սերժ Սարգսյանը, որ երկու կառույցների` Ազգային անվտանգության եւ Ներքին գործերի նախարարն էր, մամուլի ասուլիսում հայտարարեց, որ « մի վեց ամիս անց կհայտնաբերեն հանցագործին »:

Հանցագործին, իհարկե, չհայտնաբերեցին, ու այդ զենքով մարդն, ամենայն հավանականությամբ, այսօր էլ պտտվում է Երեւանի փողոցներով, ցանկացած պահի, երբ ստանա հրաման կամ փող, կարող է կրակել: Ա.Խամիսյանը լիբանանցի էր եւ նոր էր տեղափոխվել Հայաստան, Դ.Դավիդյանը նույնպես մի քանի տարի գտնվում էր Լիբանանում:

Երկուսն էլ ԱՍԱԼԱ-ի « Հեղափոխական շարժում » կամ, ինչպես երբեմն ընդունված է ասել, Մոնթե Մելքոնյանի թեւից էին »: *8 Ո՞վ է տալիս կրակելու հրամանը Էդիկ Բաղդասարյան Ւնչպես տեսնում ենք ներկայացված փաստերը բավականին հիմնավորված են, այստեղ ինչպես ասվում է ԱՍԱԼԱ ի մարտիկներ դեմ կատարված սպանությունները քաղաքական ենթատեքստ ունեն, որը ինչ-որ կապ կա Մոնթե Մելքոնյանի սպանության հետ: Եթե հաշվի առնենք, որ փաստերում նշվում է Սերժ Սարգսյանի անունը, սակայն չմոռանանք, որ ինչպես ասում են այդ ժամանակահատվածում նախարար Սերժ Սարգսյանը և նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մի մեծ զրո էին ներկայացնում, այսինքն ձևական ֆիգուրներ էին, երկրում փաստացի հրամանները արձակում էր Վազգեն Սարգսյանը, որը մեկ տարի առաջ` 1996 թվականի Սեպտեմբերի — 25 ին իրականացրած Ռազմական Հեղաշրջումով զավթել էր իշխանությունը: Իսկ մինչ այդ դեռևս Արցախյան շարժման ժամանակ` 1988 թվականին Խորհրդային Հայաստանի Ազգային Անվտանգության ԿԳԲ -ի ղեկավար` Գեներալ Մարիուս Յուզբաշյանի միջամտությամբ Կոմսոմոլի ակտիվիստ Վազգեն Սարգսյանին ներարկեցին Հայաստանում սկիզբ առած Ազգային Ազատագրական շարժման մեջ, որպեսզի այդ շարժումը վիժեցնեն… Վազգեն Սարգասյանի միջնորդությամբ քրեական հանցագործներից ստեղծվեցին զինված խմբավորումներ և ջոկատներ, այդպես ասված « ասֆալտի Ֆիդայիններին » որոնք պետք է բարոյապես և ֆիզիկապես ոչնչացնեին հայրենասիրության գաղափարը կրող մարտիկներին: Մանրամասն ներկայացված է « Ազգադավը » պատմավեպում և « Հոկտեմբերի 27 ի մեղավորները » փաստավավերագրական գրքում; Ինչպես տեսնում ենք Վազգեն Սարգսյանը կատարում էր ԿԳԲ-ի հանձնարարությունը Մարիուս Յուզբաշյանի գլխավորությամբ, չնայած որ ինչպես ցույց է տալիս փաստագրությունը, այդ ամենը մշակված է եղել Մոսկովյան ԿԳԲ-ում մշակված « Գողգոթա » ծածկանունը կրող գաղտնի պլանի շրջանակներում: « Միխախիլ Լյուբիմով ՊԵՐԵՍՏՐՈՅԿԱՅԻ ԳԱՂՏՆԻ ՊԼԱՆԸ՝ « ԳՈՂԳՈԹԱ » ՕՊԵՐԱՑԻԱՆ » *9 Չնայած հետագայում 1993 վազգեն սարգսյանը իրեն իշխանության բերած Մարիուս Յուզբաշյանի սպանության գլխավոր կազմակերպիչն էր: (1993 թվականի հուլիսի 21, առավոտյան Երեւան, Կոմիտասի անվան այգում Մակարով տեսակի ատրճանակի կրակոցից սպանվում է Հայաստանի Պետական անվտանգության կոմիտեի նախկին ղեկավար, գեներալ-լեյտենանտՄարիուս Յուզբաշյանը: Փաստագրություն) Ինչպես տեսանք վերևում նշված փաստերը ԱՍԱԼԱ-յի մարտիկների սպանությունները անմիջական կապ ունեն Վազգեն Սարգսյանի հետ, քանի որ նրան ձեռնտու չէր, որպեսզի մրցակիցներ ունենա, կամ իր ալան-թալանին խանգարողներ, այդ պատճառով պատերազմի ժամանակ և դրան նախորդող ժամանակահատվածում նա ամեն միջոցներով ոչնչացնում էր իրեն խանգարողներին: Սակայն մնացած մանրամասնությունները հաջորդում, վերադառնանք Տիգրան Նաղդաալյանի սպանությանը վերավերող փաստերին: Այդպիսով Նաղդալյանի սպանության « բոլոր ձերբակալվածները Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչներ են: Հինգը Մարտունի քաղաքից են, մեկը` Հադրութից: Ընդ որում, նրանցից մեկը ներկայումս Մարտունու զինվորական դատախազության աշխատակից է, այսինքն` զինծառայող: Երեքը նախկինում դատված են եղել:

Ձերբակալված են Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունն իրականացրած Ջոն Հարությունյանի եղբայրը` Ջանիկ Հարությունյանը, Սամվել Աբրահամյանը (մականունը` Ցավ), Ֆելիքս Առուստամյանը ( նախկինում ծառայել է բանակի հետախուզությունում), Հովիկ Ավագյանը: Վերջինս Լեոնարդ Պետրոսյանի հեռավոր ազգականն է: Իսկ ձերբակալված վեցերորդ անձի (հադրութեցու) անուն ազգանունը դեռեւս չենք կարողացել պարզել: Ցավով պետք է նշեմ, որ բոլոր ձերբակալվածներն էլ Ղարաբաղյան պատերազմի մասնակիցներ են: Ջոն Հարությունյանի մյուս եղբայրը` Ռաջիկը, զոհվել է պատերազմում: Հանցավոր խմբի ղեկավար ամենայն հավանականությամբ Սամվել Աբրահամյանն է` Ցավը: Նա երեք երեխայի հայր է, ունի երկու դատվածություն: Առաջին անգամ Մարտունու քաղխոհրդի նախագահին ծեծելու, երկրորդ անգամ` բանտից փախչելու եւ այդ ընթացքում աշխատողներին մարմնական վնասվածքներ հասցնելու համար: 1992թ. փետրվարին Վիլիս մեքենան, որի մեջ գտնվում էր նաեւ Ցավը, Ամիրանլար ադրբեջանաբնակ գյուղի մերձակայքում պայթեց ականի վրա: Նրա ոտքը կտրվեց, վնասվեց աչքը: Մարտունու քաղաքապետի վերջին ընտրությունների ժամանակ նա առաջադրել էր իր թեկնածությունը: Մեր ունեցած տեղեկություններով` ՏՏ մակնիշի ատրճանակը, որով սպանել են Տիգրան Նաղդալյանին, գրանցված է Մարտունու ՆԳ բաժնում, այսինքն` ծառայողական զենք է: Սակայն այն երկու ամիս գտնվում էր Սամվել Աբրահամյանի` Ցավի մոտ: Հասկանալի չէ, թե ինչպես է ծառայողական զենքը հայտնվել Սամվելի մոտ: Սակայն այս տվյալը ճշտել հնարավոր չեղավ: Զենքի մասին մեր ունեցած մեկ այլ տեղեկության համաձայն` այս զենքով կատարվել է մեկ այլ սպանություն: Չի բացառվում, որ այս քննությամբ բացահայտվի աղմկահարույց մեկ այլ սպանություն եւս, եւ զարգացումները կարող են անկանխատեսելի լինել » : *10 . (Ո՞վ է տալիս կրակելու հրամանը Էդիկ Բաղդասարյան )

Ինչպես արդեն նշել էի գալիս է փաստերի ամենակարևոր հատվածը որն էլ կապված է Մոնթե Մելքոնյանի հետ: Հիշեցնեմ միայն այն փաստը, որ պատերազմի ժամանակ Կոմկուսի այսինքն ԿԳԲ — ի կողմից կազմակերպված քրեական տարրերից ու թմրամոլներից ստեղծվեց զինված խմբավորումներ, որոնք ուղղորդված էին քաոս ու անարխիա սերմանելու ազգային շարժումը վիժեցնելու համար, այդ մասին ավելի լավ ներկայացրել է Արցախյան պատերազմի հերոս, հետախույզ և լրագրող` Վարդան Հովհաննիսյանը իր « Ովքեր են Ասֆալտի Ֆայինները » հոդվածում: Այդպիսով վերադառնանք Տիգրան Նաղդալյանի գործի փաստագրությանը. « ՀՀՇ -ի Ջոնիկ Հարությունյանն այս խմբից էր: Խմբում ընդգրկված տղաներն ավելի շատ հայտնի էին թմրանյութեր օգտագործելով: Մարտունիում այս խմբի հետ կապված բազում պատմություններ են եղել: 1992 թ., երբ Մոնթե Մելքոնյանը դարձավ Մարտունու ինքնապաշտպանական ուժերի հրամանատար, խնդիրներ առաջացան այս խմբի հետ: Մոնթեն կանչեց Արտիկին եւ ասաց, որ նրանք պետք է դիրքում հերթապահեն: Արտիկը պատասխանեց. « Մենք կռվող տղաներ ենք եւ միայն կռիվներին ենք մասնակցելու »: Մոնթեն էլ բարկացած ասաց. « Ինձ կռվող տղաներ պետք չեն, ինձ զինվորներ են պետք»: Հենց այս խոսակցությունից հետո էր խորացել հակասությունը Մոնթեի եւ քաղաքում անընդհատ « ռազբորկաների » մեջ գտնվող Արտիկի խմբի միջեւ: 1993-ի հունվարին խմբի տղաները գողացան Մարտունիում Արտակարգ իրավիճակների կոմիտեի ներկայացուցիչ « գնդապետ (այսօր գեներալ) Հմայակ Հարոյանի վիլիսը եւ տարան Ստեփանակերտ: Այս հակասությունն այն ժամանակ չկարողացավ հարթել նույնիսկ Սամվել Բաբայանը:

Մոնթեն որքան էլ պայքարեց Հ. Հարոյանին Մարտունիում պահելու համար, որեւէ արդյունքի չհասավ: Գնդապետ Հարոյանը ստիպված ժամանակավորապես լքեց Մարտունին: Արտիկի խումբը գնալով դարձավ անվերահսկելի մի կառույց: 1993-ի մայիսին Մոնթեն Ստեփանակերտի ղեկավարության առջեւ պայման դրեց` կամ իրեն պետք է թույլ տան զինաթափել խմբին, կամ ինքը կհեռանա Մարտունուց: Ստեփանակերտից Մարտունի եկան Զինվորական ոստիկանության աշխատակիցները, զինաթափեցին խմբին եւ ձերբակալեցին:

Որոշ ժամանակ անց խմբի անդամները ազատ արձակվեցին եւ ընդգրկվեցին ինքնապաշտպանական ուժերում: Խմբի տղաները լավ կռվողների համբավ ունեին: Հրադադարից հետո տղաներից մի քանիսը մնացին բանակում, մյուս մասը զբաղմունք չուներ: Նրանք մշտապես թմրանյութ էին օգտագործում: Հաշիշն անպակաս էր նրանց մոտից: Պատերազմի տարիներին` 1992-ի մարտին խմբի տղաներից մեկը, որը հետագայում մեծ չափաքանակով թմրանյութ օգտագործելուց մահացավ, մի անգամ նույնիսկ ինձ հաշիշ առաջարկեց:

Մեր ունեցած տվյալներով` ՀՀ Գլխավոր դատախազությունը որոշել է բերման ենթարկել Արտիկին: Հնարավոր է` երկրորդ անձը, որի մասին մարտի վեցին որպես հետախուզվող նշել էր ՀՀ Ոստիկանության լրատվության վարչության պետ Արտակ Վարդազարյանը, հենց Արտիկն է: Ըստ որոշ լուրերի` դեկտեմբերին նա գտնվում էր Երեւանում » :*11. (Ո՞վ է տալիս կրակելու հրամանը— 3 Էդիկ Բաղդասարյան ) Փաստորեն ինչպես տեսնում ենք այդ հանցախումբը պատերազմի ժամանակ զբաղվում էր ալան-թալանով, սպանություններով ու թմրադեղերի սիրահար էին: Կարծում եմ այս ամենը հիմնավորում է վերոհիշյալ « Ասֆալտի Ֆիդայինների » փաստը, այն որ Մոնթե Մելքոնյանը նրանց հետ թշնամացել է, հիմնավորում է այն փաստը, որ այդպիսի հանցագործները երբեք չեն կարող հայրենասեր լինել ու այդպիսի տականքները երբեք վիրավորանքը « կուլ » չեն տալիս, այսինքն` « պարտքի տակ չեն մնում »: Այն որ Մոնթեի հետ առճակատումը պետք է ավարտվեր նրա սպանությունով: Իսկ այն փաստը, որ այդ հանցախումբը անկառավարելի էր նշում է աղբյուրը, ու նույնիսկ Ղարաբաղի պաշտպանության ղեկավար Սամվել Բաբայանը չի կարողացել նրանց սանձել: Այդ ամենը կնշանակի, որ այդ հանցախմբի ետևը կանգնած է եղել շատ ավելի հզոր մարդ, քան Սամվել Բաբայանն էր: Ինչպես հայտնի է Սամվել Բաբայանի կողմից գրված Վազգեն Սարգսյանին ուղղված նամակներից մեկում նա հաստատվում էր, որ իրեն խանգարում են աշխատել, ո’չ միայն Հայասատանի իշխանությունները, այլև Արցախում գործող հանցագործ խմբավորումներ, և իզուր չէր նա հենց այդ նամակը ուղղել Վազգենին: «Սամվել Բաբայանի « հույժ գաղտնի » նամակը Վազգեն Սարգսյանին »: Սամվել Բաբայանի նամակում ամեն ինչ ասված էր, և բոլորը գիտեին, որ Վազգեն Սարգսյանը շատ հզոր ուժ էր ներկայացնում, մանավանդ որ նրա անմիջական հրամանները կատարում էր Մանվել Գրիգորյանը, Շմայսը, Սարոյան Սեյրանը և իրեն հավատարիմ հանցագործներ և բացառված չէր, որ Արթիկի խումբը կատարել է նրա անմիջական հրամանները` ոչնչացնելով ճակատային գծում ազնիվ ու հայրենասեր հրամանատարներին ու մարտիկներին, հնարավոր է, որ հենց դա էլ պատճառ էր հանդիսացել, որպեսզի Մոնթե Մելքոնյանը հայտարարի. « Եթե հասա Երևան, Վազգենի ոտքից բռնելու եմ և դուրս շպրտեմ նախարարությունից »: Դե պարզ բան էր, որ Վազգենը այդ խոսքը չէր մարսելու և Արթիկի հանցագործ խմբին հանձնարարելու էր Մոնթե Մելքոնյանի սպանությունը: Չնայած ազնիվ հրամանատարների սպանությունների փաստերը բավականին շատ են քանի անհայտ պայմաններում սպանվեցին ճանաչված ու տաղանդավոր հրամանատարներ` ԼՂՀ ի ղեկավար Արթուր Մկրտչյանը, « Բեկորը » Աշոտ Ղուլյանը, Սամվել Շահմուրադյանը, Շահումյանի ինքնապաշտպանության հրամանատար Շահեն Մեղրյանը, Մարտակերտի հրամանատար Վագիֆ Գալստյանը, Հատուկ Գնդի հրամանատար, գնդապետ Վոլոդիա Կարապետյանը, ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր` Նորայր Դանիելյանը, և Սիսիանի Հրամանատար` Վուրգ Ոսկանյանը և ուրիշներ: « 1993թ. հոկտեմբերի 18-ին, դեռեւս չպարզված հանգամանքներում, Ստեփանակերտ քաղաքից Դրմբոն վերադառնալու ճանապարհին դավադիր գնդակը կտրվեց Նորայր Դանիելյանը կյանքի թելը »: *12. Մարտակերտի շրջանի Ջրաբերդ պաշտոնաթերթ ՆՐԱՆ ՃԱՆԱՉՈՒՄ ԷԻՆ՝ ՈՐՊԵՍ ՊԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆ ՉՏԵՍԱԾ ՀՐԱՄԱՆԱՏԱՐԻ Ինչպես համոզում են փաստերը Վազգենի մասնակցությունը հերոսների ոչնչացման գործում ակնհայտ է և հենց Արմեն Սարգսյանը Տիգրան Նաղդալյանի սպանության պատվերը տվել է իր եղբոր դահիճներին, որոնք անկաշկանդ գործել են… Իզուր չէր, որ հանցախմբի անդամները զբաղեցնում էին բարձր պաշտոններ ու անձեռնամխելի էին, ու վստահելի գործընկերներ էին Արմեն Սարգսյանի պատվերը իրականացնելու համար: Հետաքրքիր է նաև մեջ բերել Սամվել Բաբայանի նամակից մի հատված, որը ուղված էր Վազգեն Սարգսյանին « Պարոն նախարար. Ընդհանրապես այն համոզմանն եմ հանգել, որ մեր միջեւ կայացած, բաց թե փակ, զրույցներն իրենք ոչ մի լավ արդյունքի չեն հանգեցրել: Այսուհանդերձ՝ էլի չեմ գտնում, թե ե՛ս Ձեզ պիտի սովորեցնեմ կամ թե ի՛մն է վերին ատյանի ճշմարտությունների մենաշնորհը. ո՞վ գիտե կամ ո՞վ հետո իմանա՝ գուցեեւ ճիշտը Դուք եք: Բայց խնդիրը դա էլ չէ: Այս ժողովուրդն է մեղք: Եվ ինչո՞ւ միայն Արցախի: Գտնում եմ, որ Հայաստանում վիճակն անգամ ավելի վատթար է, բայց ինձ իրավունք չեմ վերապահում դատել « համայն հայության » մասին եւ նրա անունից: Իսկ ամենամեծ մտավախությունս իրոք այն է, որ կարող ենք անդառնալի կորուստներ տալ ( եթե արդեն չենք տալիս) Արցախի գերխնդրում: Հրադադարից հետո անցած 4 տարում շուրջ 300 ( երեք հարյուր ) հաղթող տղերք են հեռացել այն հողի սահմաններից, որ այնպես անձնուրաց պաշտպանել են: Մի՞թե սա չէ տագնապի ամենաբարձր ազդանշանը: Չեն կարողանում, ուրեմն, ոչ միայն տնտեսապես գոնե յոլա գնալ, այլեւ չեն հավատում իշխանությունների ուղեգծին »: *13. Սամվել Բաբայանի « հույժ գաղտնի » նամակը Վազգեն Սարգսյանին Ինչպես տեսնում ենք Սամվել Բաբայանի հրաժարականը պայմանավորված էր հենց այս դավաճանությունների փաստերը հաշվի առնվելով, իզուր չէր, որ շատ ականատեսներ ու վկաներ հաստատում էին որ ազատամարտիկների ոչնչացման ծրագրի հեղինակը եղել է Վազգեն Սարգսյանը, որը « Կռազի » շոֆեռ Մանվել Գրիգորյանին պետք է անվանի հերոս, իսկ իսկական հերոսներին թիկունքից պետք է դավադրաբար ոչնչացնի: Ավարտելով վերջում ավելացնեմ Վազգեն Սարգսյանի զոհերից մեկի` տիկին Սվետլանա Մարգարյանի գրքից մի հատված: Սվետլանա Մարգարյանը և նրա եղբայրները Արտաշատի « Անկախության Բանակի » մարտիկներ էին և մի քանի տարի շարունակ ԿԳԲ ի նկուղներում խոշտանգվեցին Վազգեն Սարգսյանի կողմից կազմակերպված դավադրությունից, ՀԱԲ ի հայրենասեր ու ազնիվ մարտիկներից շատերը խոշտանգվեցին և հետապնդվեցին: « Ինչպե՞ս եղավ, որ ոչնչով աչքի չնկած ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ Վազգենը, Արարատից հանկարծ կայծակնային արագությամբ հասավ Երևան և նույն արագությամբ էլ, առանց որևէ մի մարտի մասնակցած լինելու,առանց թշանում դեմ մեկ գնդակ արձակած լինելու, հայտնվեց ՊՆ Նախարարի աթոռին,աջ ու ձախ անխնա թալանելով երկրի հարստություններն ու լցնելով Շվեցարական Բանկերը և անպատիժ կատարելով ամենազազրելի հանցագործությունները,արժանացավ նաև ազգային հերոսի կոչման… ( 100%-ով էլ անցած լինեք, մեկ է,իշխանությունը չենք հանձնելու: Մենք ենք հաղթել, մենք էլ վայելելու ենք— 1996-ի կեղծված ընտրությունների համար փողոց դուրս եկած ժողովրդի վրա կրակ բաց անելուց հետո հայտարարեց Վազգենը ): *14. ՍՎԵՏԼԱՆԱ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԿԵՂԾՎԱԾ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Այն հարցը թե ինչո՞վ էր պայմանավորված Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունը, և ի՞նչն էր պատճառները: « Նրանք ասում են` շարքից հանեցին հոկտեմբերի 27-ի կարեւոր վկային: Մոտենում էր « Հոկտեմբերի 27-ի » գործով Տիգրանին դատարան հրավիրելու ժամանակը: Կան բազմաթիվ հարցեր, որոնց պատասխանները պետք է նա տար: Մասնավորապես, տեսաժապավենի մոնտաժման հարցը:

Վազգեն Սարգսյանի իրավահաջորդները պնդում են, որ դահլիճում նկարահանված տեսաժապավենը մոնտաժված է: Մյուս հարցն այն է, թե որպես « Հայլուրի» թղթակից Ազգային հեռուստատեսության աշխատակից եւ 27-ի գործով վկա Տ. Նազարյանը ինչպես է ընտանիքով տեղափոխվել Միացյալ Նահանգներ:

Այս վարկածը պնդողներն ասում են. « Կան ուժեր, որոնք ամեն ինչ արեցին, որպեսզի Տիգրանը չպատասխանի այդ հարցերին »: * 15 Ո՞վ է տալիս կրակելու հրամանը Էդիկ Բաղդասարյան

Նաղդալյանի ցուցմունքից հետո ժողովուրդը կիմանար, որ ոչ թե Նաիրի Հունանյանն է ոճրագործը, այլ վազգեն սարգսյանը, որը պատերազմի ժամանակ թիկունքից ոչնչացնում էր ազատամարտիկներին, որը թալանում էր ոչ միայն Հայաստանի ժողովրդի տարիների ստեղծածն, այլև թալանում էր սփյուռքահայ հայրենակիցների նվիրատվությունները ու կտապալվեր սպարապետացված հրեշի հերոսական միֆը… Այդ պատճառով Արմեն Սարգսյանը լռեցրեց Տիգրան Նաղդալյանին

Եզրակացությունը ըստ Հոգեբան-Կրիմենոլոգ Գեհենի Առաքել

 

 

« ԳԵՆԵՐԱԼ » ՄԱՆՎԵԼՆ ՈՒ ԳԱԳԻԿ ՇԱՄՇՅԱՆԸ

 

manvel   samshyanՊարոն գեներալ, Գագիկ Շամշյանն է եկել, ներս թողնե՞մ, հարցրեց քարտուղարուհին,

Յա՜ էկերա՞Ասա՛, թող ներս գա, պատվիրեց Մանվել Գրիգորյանը։

Դուռը բացվեց և աշխատասենյակ մտավ Շամշյանը, նա մի քանի անգամ խոնհարվելով մոտեցավ, ավելի ճիշտ մահմեդականների պես մինչև գետին խոնարհվելով ու սողալով մոտեցավ գեներալին:

Բարև, պարոն գեներալ ջան, ինձ ասացին կանչել եք.

Հա՛ Շամշյան, կանչեր եմ, ի՞նչ կա։ Գիդա՞ս ինչի հմար եմ կանչեր

Ճիշտն ասած չգիտեմ պարոն գեներալ, բայց եթե ուզում եք, մի հատ կզեմ, հետևիս ձեռք տվեք, վախեցած ասաց Շամշյանը։

Չէ Շամչյան, թող մնա հետո, հիմա շատ գործ ունենք անելուԴու գիդա՞ս ինչի եմ կանչեր։

Ինչու՞ պարոն գեներալ

Արա՜ սաղ քաղաքում շխուր ա գնում, թե ընձի « փնթի գեներալ » են ասըմ։

Ո՞վ է ասում պարոն գեներալ, բա ասեք բռնեմ ականջները շան թուլի պես կտրեմ էդ ճիվաղների.

Արա՛, որ բռներ լիներ, քեզ ընչի՞ էի կանչում,բարկացավ գեներալը, ասում են էն սենդվիչում են գրել, ու ինչոր մի սատանի ճուտ ա գրել

Ֆեյսբուկում են գրում պարոն գեներալ, ոչ թե սենդվիչում, ուղղեց Շամշյանը:

Հա էլի էդ Ֆեսյբուքա ինչա՜….

Պարոն գեներալ, ուզու՞մ եք մի հատ կզեմ հետևիս ձեռք տաք հանգստանաք

Արա՛, քեզ ասացի հետո, ձայնը բարձրացրեց գեներալը։

Դէ՜, ես մտածեցի որ

Արա՛, ըստեղ մենակ ես եմ մտածում, էլա՞վ, բարկացավ գեներալը:

Պարոն գեներալ, մի բարկացեք, որբ տղա եմ, անապահով ընտանիքի, մանկատանն եմ մեծացել, խղճացեք

Լսի՛ չեմ կանչեր, որ կյանքդ պատմես, դրա մասին դիփ Հայաստանը գիդաԴու է՛ն ասա գիդա՞ս թե ընձի ու Սարոյանին փնթի գեներալ ասողն ովա….

Սրտիդ մոտ մի ընդունի պարոն գեներալ, իմ մասին էլ են ասում Փնթի, սփոփեց Շամշյանը, հետո էլ Վովա Գասպարյանին են ասում, իմիջայլոց Վովա Գասպարյանը երեկ իմ հետևին ձեռք ա տվել, ուզու՞մ եք մի հատ կզեմ հետևիս ձեռք տաք,,,

Շամշյան, քեզ ասացի թող մնա հետո, հիմա շատ գործեր ունեմ:

Լավ, ես կսպասեմ պարոն գեներալ,

Ասու՞մ ես Վովա Գասպարյանին էլ են ասում Փնթի՛

Ոչ միայն իրեն են ասել, այլ գերագույն գլխավոր հրամանատարին էլ,

Յաա՜ իրան էլ են սենդվիչում գրե՞լ, զարմացավ գեներալը։

Ի՞նչ սենդվիչ պարոն գեներալ

Դե է՛ն նախահարձակում էլի…. է՛ն որ նախահարձակ են անում

Պարոն գեներալ Ֆեյսբուքու՛մ քոմենթերը նկատի ունե՞ք

Հա՜ էլի էդի նկատի ունեմ….

Պարոն գեներալ, ես առհասարակ կարդալ չեմ սիրում, ուրիշներից եմ լսել, համ էլ ճիշտն ասած կարդալ էլ չգիտեմՉեմ ուզում ուղեղս ծանրաբեռնեմ, էսպես թեթև ապրում ենք էլի….

Արա՜ պիտի ուղեղ ունենաս որ ծանրաբեռնես, կատակեց գեներալը, հետո սկսեց հռհռալ երևի իր սրամտությունից ու կատակը հավանեց:

Ուզու՞մ եք կզեմ պարոն գեներալ, առիթից օգտվեց Շամշյանը:

Արա՜ հո գոմիկ չե՞ս, բղավեց գեներալը, ի՞նչ ես կպել կզե՜մ հա կզե՛մ

Պարոն գեներալ ձեր` Երկրապահի տղերքը խորհուրդ տվեցին, որ կզեմ, թե չէ Դուք գիտեք, որ ես զբաղված մարդ եմ, շնչելու ժամանակ չկա, ուր մնաց կզեմ:

Լսի՛ Շամշյան, ասում ես էդ նախահարձակին ո՞նց պատասխանենք, թե չէ արդեն Ադրբեջանի թերթերն են գրում, որ ես Փնթի եմ, ու իրենք էլ հաստատում են, որ իմ հետևին ձեռք են տվել Շուշիում էլ, Խոջալույում էլ 1989 թվականին:

Ուշադրություն մի դարձրեք պարոն գեներալ, կգրեն, կգրեն հետո կհոգնեն ու էլ չեն գրի, խորհուրդ տվեց « Մեծ » լրագրողը, ես էդպես եմ անում, ի՞նչի ուղեղս ծանրաբեռնեմ, հանկարծ հիշեց գեներալի կծու կատակը ու լռեց:

Արա՜, հարցը գրել ջնջելը չի, էն որ հիմա դրանց գրածից հետո, ինձանից « Աչոտ » ուզողները շատացել են, բա դրանց դեմը ո՞նց առնեմէն պարոն Հակոբն էլ մեռավ գնաց, հիմա խորհուրդ տվող էլ չկա

Օղորմի՜ իրեն, դժբախտ դեմքով ասաց Շամշյանը, հերոս մարդ էր, իսկական մեծություն, ասում են լավ կռվող է եղել, մենակով ֆիզուլին է գրավել

Արա՜ Ֆիզուլի՛ն ես եմ գրավել, մենակով ջոգում ես, է՛ս տղեն ա գրավել, մռնչաց գեներալը, հետո էլ Հակոբը ի՞նչ խեռիս կռվող, ինքը բացի կողքի կաբինետից ուրիշ տեղ չի տեսել մեկ էլ

Ուզու՞մ եք կզեմ պարոն գեներալ

Չէ՛ էլի՜ արա՜, սպասի գործերը կվերջացնենք նոր

Պարոն գեներալ, ասում եք թե խորհուրդ տվող չունեք, բա Վարդան Դևրիկյանը, գիտնական տղա է, հերոս, մարտական երկրորդ աստիճանի խաչ ունի, ասում են Մադաղիսը մենակ է գրավել

Շամշյան, չեմ ջոգում, եկել ես ինձ կատաղեցնե՞սԱրա՛ Դևրիկյանից ի՞նչ խեռիս կռվող, դրա մատները տեսե՞լ ես, էդի նատուռի գոմիկ է, ի՞նչ Մադաղի՜ս ի՞նչ բա՜ն, էդի սկի ինքնուրյուն ձեռնաշարժություն չի կարում անի մենակ

Ո՞նց թե պարոն գեներալ, զարմացավ Շամշյանը, բա անցած անգամ իրեն տեսա, ասաց Շահումյանում տանկ եմ խփել 1996- ին

Ա՜յ Շամշյա՛ն, 1996- ին կռիվը արդեն պրծել էր, ի՞նչ տանկ, ի՞նչ բան

Պարոն գեներալ, Սամվել Ալեքսանյանն էլ չի կռվե՞լ, միամիտ հարցրեց Շամշյանը:

Արա՜ մենակ ես եմ կռվեր ու սպարապետը, երկուսով ենք Շուշին գրավելԵրկուսով

Գեներալի մռնչյունը սարսափեցրել էր Շամշյանին

Թիկնապահը առանց թակելու մտավ ներս….

Ինչա Շեֆ ջան պե՞տք ա խփեմ սրան

Չէ՛ արա՛ խոսում ենք, բղավեց գեներալը, թիկնապահը գլուխը քաշեց ետ և փակեց դուռը:

Ուզու՞մ եք կզեմ պարոն գեներալ

Արա՜ չէ՛ էլի, բղավեց գենեռալը, որ վախտը գա կասեմ: Դու էն ասա է՛ն սենդվիչում ի՞նչ էին գրել….

Ֆեյսբուկու՞մ պարոն գեներալ, ճշտեց Շամշյանը,

Հա՛ Ֆեսսբուքում….

Պարոն գեներալ, ես չեմ կարդացել, բայց ինձ ասել են, ես առհասարակ չեմ կարդում, մենակ նկարում եմ:

Լսի՛, ավելի լավ, որ նկարում ես, մի բան նկարի, որ ժողովուրդը իմանա, որ ես հերոս եմ, սպարապետն էլ մեծ իմաստուն աստվածն ա, ես արդեն Գարեբին Բին զանգել եմ ու ասել, որ սպարապետին հայոց սրբերի շարքը մտցնեն, որ մտցրեցին լավ կլինի, ժողովուրդը ուզի, թե չուզի ինձ էլ կմտցնի

Որտե՞ղ, կմտցնի պարոն գեներալ, զարմացավ Շամշյանը, գեներալը մի պահ լռեց, կարծես թե մոռացավ ինչ էր խոսում:

Ինչը՞ Շամշյան

Որտե՞ղ կմտցնի պարոն գեներալ, Շամշյանը կրկնեց հարցը։

Արա՛ քո ուշքն ու միդ մտցնելն ու կզելն ա

Պարոն գեներալ, նոր դուք ասացիք, որ ժողովուրդը ձեզ կմտցնի

Արա՜, ինձ չեն կարա մտցնեն, ես եմ ըստեղ մտցնողը, ջոգի՜ր, մռնչաց գեներալը, Լսի Շամշյան, հիմա էթում ես ու Դևրիկյանի հետ գցում բռնում եք ու մտցնում

Ի՞նչն ենք մտցնում պարոն գեներալ։

Թու՜հՇամշյան մոռացա թե ինչ պիտի ասեի, էնքան ասացիր կզեմ մտցնեմ, որ շփոթվեցի: Կգնաս Դևրիկյանի հետ կմտածեք, թե ի՞նչ անեք, որ սպարապետին ու ինձ հերոսական կերպարով ներկայացնեք:

Պարոն գեներալ, կարանք մի հատ ֆիլմ նկարենք, որ դու ու սպարապետը Բաքուն ոնց եք գրավել, սրամտեց հանրաճանաչ լրագրողը:

Արա՜ դեռ Բաքուն չենք գրավել,

Ո՞նց թեԼու՞րջ, զարմացավ նա, բա տղերքից լսել եմ, որ ուզեցել եք Բաքուն վառեք

Շամշյան, ոնց գցում, բռնում եմ, արդեն կզելուդ վախտը էկերա, բարկացավ գեներալը:

Վա՜յ հիմա կզե՞մ, ուրախացավ Շամշյանը:

Չէ՛ արա՜ , գոռաց գեներալը, արա՛, ես ասել եմ Բաքվում գործեր ունեմ, չեմ ասել, թե Բաքուն գրավել եմ

Բայց պարոն գեներալ, ինչու՞ եք բարկանում, կարանք ասենք, որ Բաքուն գրավել եք, հիմա ժողովուրդը Շամշյանին ավելի շատ է հավատում, քան թե ձեր ասած ֆեյսբուկին;

Լսի՛, Շամշյան արդեն յուղ ես վառում

Կզե՞մ պարոն գեներալ, ուրախացավ Շամշյանը,

Շամշյան լսի, վերջին անգամ եմ կրկնում կգնաս ու լավ կմտածես, թե ինչ անեք

Է՜հ պարոն գեներալ, լավ էլ ասացիք առաջ մտածելու համար ուղեղ է պետք, Աստված ինձ ուղեղ է տվե՞լ որ….

Լա՜վ Դևրիկյանին կասեմ, դու տես ինչ է ասումԻնքը ինչ ասի կանես, հասկացա՞ր արա….

Ոնց ասեք պարոն գեներալ, համաձայնվեց Շամշյանը:

Պարոն գեներալ, գիտե՞ք թե ինչ եմ մտածում,

Ասա՛ տենամ:

Ով ուզում է ինչ ուզում է թող ասի, Դուք տանձի տեղ մի դրեք, միևնույն է 21 դարը մերն է լինելու,

Ապրես, Շամշյան, տեսնում եմ ուղեղդ սկսեց աշխատել

Մեր դեմ խաղ չկա պարոն գեներալ, ոգևորվեց նա։

Ապրե՛ս, դու Շամշյան, լավ ասացիր՝ Մեր դեմ խաղ չկաԱրա, որ չամաչեմ մի հատ պաչիկ կանեմ

Պարոն գեներալ պաչիկ չեմ ուզում, հետևիս ձեռք տվեք գնամ:

Շամշյանը հրաժեշտ տվեց և դուրս գնաց:

Գեհենի Առաքել 26 / 12 / 201510945861_1389316631379518_3314389011646585599_o